اکسی توسین

اكسي توسين به منظور القاء با تشديد انقباضات رحمي در هنگام زايمان، جلوگيري و درمان خونريزي پس از زايمان، درمان سقط ناقص و سقط هاي درماني، كاهش خروج شير، تشخيص ديسترس جنيني و تشخيص عدم كفايت رحمي – جفتي به كار مي رود.

رحم داراي گيرنده هاي حساس به اكسي توسين مي باشد. توسين با افزايش غلظت كلسيم داخل سلولي، انقباض عضله صاف رحم را تحريك و به اين ترتيب با تقليد انقباضات طبيعي، سبب القاء زايمان و كند شدن موقت جريان خون رحم مي شود. شدت و وسعت انقباضات رحمي افزايش يافته و منجر به اتساع و محو شدن غشاء دهانه رحم مي شود. با پيشرفن بارداري و ازدياد تعداد گيرنده هاي اكسي توسين پاسخ رحم به اكسي توسين نيز افزايش مي يابد.

متابوليسم دارو به وسيله اكسي توسيناز بافتي صورت مي گيرد. اكسي توسيناز در جفت و پلاسما نيز وجود دارد. نيمه عمر دارو 6-1 دقيقه مي باشد. در تزريق داخل عضلاني، اثر دارو پس از 5-3 دقيقه شروع و طول اثر دارو 3-2 ساعت و در تزريق داخل وريدي، شروع اثر فوري و طول اثر يكساعت مي باشد.

در صورت وجود انقباضات هيپرتونيك رحم، انسداد مكانيكي براي زايمان، مشكلات جنيني، شرايطي كه زايمان از طريق واژن نبايد صورت بگيرد، مقاومت رحم به اكسي توسين، پره اكلامپسي شديد يا بيماري قلبي- عروقي شديد و نارسايي كليوي، در زنان با سن بيش از 35 سال و زنان با سابقه جراحي سزارين، نبايد مصرف شود.

اسپاسم رحم، افزايش تحريك پذير رحم( كه معمولاً با مقادير بالا صورت مي گيرد و ممكن است سبب اختلالات جنيني به صورت خفگي، مرگ، افزايش تونيسيته، انقباضات تتانيك، آسيب بافتي يا پارگي رحم شود)، مسموميت با آب و كاهش سديم خون ناشي از مصرف مقادير بالا تهوع،‌استفراغ، آريتمي، بثورات جلدي و واكنشهاي آنافيلاكتيك از عوارض جانبي دارو مي باشد.

مصرف همزمان دارو با اكسي توسين هاي ديگر با افزايش كشش رحم، ممكن است سبب پارگي رحم يا دهانه رحم شود، خصوصاً اگردهانه رحم اتساع پيدا نكرده باشد.

1. در صورت عدم تناسب سر جنين و لگن مادر، القاء زايمان بايد با احتياط صورت گيرد.
2. در فشار خون خفيف يا متوسط ايجاد شده به واسطه بارداري و بيماري قلبي- عروقي، دارو با احتياط مصرف شود.
3. در مسموميت با آب و كاهش سديم خون، بايد از انفوزيون حجم زياد مايعات اجتناب گردد.
4. اثرات دارو با تجويز همزمان پروستاگلاندين ها افزايش مي يابد و كنترل دقيق بيمار لازم مي باشد.
5. در بيهوشي انسدادي دمي(caudal) ممكن است اثرات افزاينده فشار خون مقلدهاي سمپاتيك تشديد شود.

1. با كنترل دقيق ضربان قلب جنين و فعاليت رحم، مقدار دارو را مطابق با نياز هر فرد مي توان تنظيم نمود. در صورت مشاهده افزايش فعاليت رحم يا اختلالات جنيني، دارو بايد قطع شود.
2. از تزريق سريع داخل وريدي دارو بايد اجتناب شود.
3. تجويز طولاني مدت مقادير زياد دارو همراه با تزريق داخل وريدي حجم زيادي از مايعات ، ممكن است سبب مسموميت با آب و كاهش سديم خون شود. بنابراين بايد از رقيق كننده هاي حاوي الكتروليت استفاده نموده و غلظت اكسي توسين را زياد و مصرف مايعات را محدود نمود.
4. در صورت مصرف همزمان ساير داروهاي اكسي توسيك، تا زمان كاهش اثرات آنها، اكسي توسين تجويز نشود.